Bài học đầu tư chứng khoán học từ con trẻ

Chúng ta thấy có thể học hỏi được gì từ trẻ con. Khi người lớn chúng ta tham gia đầu tư với nhìn nhận từ đôi mắt của con trẻ, chúng ta sẽ thấy khá nhiều điều thú vị. Trẻ em luôn mở to mắt nhìn tất cả mọi thứ xung quanh: chúng có thể đưa bạn trở về mặt đất và giúp bạn lấy lại những giác quan thông thường (vì đôi khi, có một sự thật là do quá mải mê lao vào kiếm tiền mà đôi khi chúng ta lạc lối).

1. Mua vào với giá thấp. Về mặt logic, bạn biết rõ quy luật này. Chẳng hạn, bạn chẳng bao giờ chờ cho giá các đôi giày sành điệu mình ưa thích tăng vọt lên thì mới ra tay mua sắm. Nhưng thật là lạ, khi tham gia đầu tư, người ta dường như đánh mất giác quan này.

Allan Roth, chuyên gia tài chính và tác giả của cuốn sách: Các quy luật vàng cho mọi nhà đầu tư, nhận xét "trở lại thời điểm thị trường sụp đổ tháng 3 năm 2009, giá các cổ phiếu tụt xuống còn có một nửa, lúc đó, chắc trẻ con sẽ khuyên bạn nên mua vào hơn là bán ra, nhưng tâm lý lo sợ tràn ngập các thị trường, khiến các nhà đầu tư vội vã bán tháo. Bây giờ thị trường đang hồi phục, rốt cuộc lại có nhiều người bắt đầu quay lại với cổ phiếu". Tất nhiên, lý tưởng nhất là làm ngược lại, mua vào giá thấp và bán ra giá cao.

2. Đa dạng hoá. Bạn và con trẻ của bạn chắc chắn là biết rõ câu nói này: Đừng bỏ
tất cả trứng vào một rổ. Nếu không đa dạng hoá các tài sản đầu tư, hoặc tệ hơn nữa, bạn nắm giữ quá nhiều cổ phiếu của công ty bạn đang làm việc, thì rõ ràng bạn đang mua rắc rối vào thân.

Nhiều người không chia sẻ quan điểm này vì cho rằng công việc chắc chắn là một trong những tài sản đầu tư, và có lẽ là một trong những tài sản mang lại lợi nhuận cao nhất. Tuy nhiên, nếu công ty của bạn lụn bại, và thực tế đã chứng minh có rất nhiều trường hợp như vậy, bạn không muốn là bao nhiêu vốn liếng dành dụm tiêu tan hết. Lời khuyên là chỉ nên duy trì nhiều nhất khoảng từ 5 đến 10% cổ phiếu của công ty bạn đang làm việc trong danh mục đầu tư thôi.

3. Thận trọng khi cho vay. Hay như một đứa trẻ thường nói, đừng cho ai vay nếu người đó không có khả năng trả nợ. Nguyên tắc này được hiểu theo  2 ý, thứ nhất, cần phải quản trị được rủi ro của bạn. Hai là tác động của nó đối với danh mục đầu tư của bạn. Đừng đổ tiền đầu tư vào các tài sản không chống chọi được với lạm phát. Nếu không, chắc chắn bạn sẽ thua lỗ. Vậy bạn hãy lập một danh mục đầu tư có khả năng phòng thủ chống lạm phát, theo tôi danh mục đầu tư thành công cần phải có tỉ lệ thích hợp dành cho cả cổ phiếu và trái phiếu.

4. Đừng tham gia trò chơi cho đến khi nào bạn hiểu được các luật chơi. Trẻ con chỉ tham gia trò chơi khi chúng đã thực sự hiểu cách chơi trò đó như thế nào. Tuy nhiên, người lớn chúng ta khi đi mua bán, nhiều khi cứ lao vào ký kết các hợp đồng dài lê thê mấy chục trang, mà cũng chỉ hiểu loáng thoáng những câu chữ thể hiện trong đó, chúng ta không hiểu một sự thật đơn giản là các luật sư viết lách không với mục đích bảo vệ khách hàng mà chỉ đứng về phía người chủ của họ. Với đầu tư, điều này cũng đúng, nếu bạn chưa hiểu hết  những luật chơi khi tham gia đầu tư, cứ hỏi cho đến khi nào hiểu rõ mới thôi.

5. Đơn giản hoá danh mục đầu tư. Một danh mục đầu tư phức tạp quá cũng không phải là danh mục tối ưu, mà thực tế có thể còn mang ý nghĩa ngược lại. Vâng, bạn muốn đa dạng hoá, nhưng cũng có thể làm vậy với chỉ cần từ 3 đến 5 loại quỹ, như chuyên gia Roth khuyến nghị: một quỹ đầu tư chỉ số tổng hợp cổ phiếu của Mỹ, một quỹ đầu tư chỉ số tổng hợp cổ phiếu quốc tế và một quỹ đầu tư chỉ số tổng hợp trái phiếu, với 3 loại quỹ này, bạn có thể sở hữu cả thế giới trong tay. Nhiều người cho rằng họ phải nắm giữ đến 33 loại qũy hỗ tương, nhưng điều đó chỉ khiến đầu óc bạn rối tung thêm mà thôi.

Thanh Vân (Nguồn Leaders, MSN)